Η μυστηριώδης νήσος Λευκή – ΗΧΩλόγιο

Κοινοποίησε στους φίλους σου ή στο κοινό σου...:

Πρωταγωνιστικό ρόλο, αγαπημένοι μου,  στα μεγαλύτερα μέσα ενημέρωσης του κόσμου είχε  τις τελευταίες ημέρες το Φιδονήσι, το μέρος όπου όπως αρχικά μεταδόθηκε αλλά τελικά διαψεύστηκε ότι έχασαν τη ζωή τους 13 Ουκρανοί στρατιώτες, οι οποίοι αρνήθηκαν να παραδώσουν τα όπλα στις ρωσικές δυνάμεις. Όμως, πολλοί λίγοι γνωρίζουν ότι το μικροσκοπικό αυτό νησάκι το οποίο βρίσκεται στα άγρια και αφιλόξενα νερά του Εύξεινου Πόντου, διατηρεί το ελληνικό όνομα Λευκή από τα πανάρχαια χρόνια. Είναι η περίφημη νήσος των Μακάρων, όπου κατά τη μυθολογία κατοικούσαν οι ψυχές των ηρώων, ενώ μια άλλη ονομασία του ήταν Αχίλλειος νήσος ή Αχιλλεία γιατί φιλοξενεί στα σπλάχνα του τον τάφο του  Αχιλλέα του θεοποιημένου ήρωα του Τρωικού Πολέμου του γιου του Πηλέα και της θεάς Θέτιδας.  

Στο έργο «Αιθιοπίς», αγαπημένοι μου, του επικού ποιητή Αρκτίνου, από τη Μίλητο η νήσος Λευκή αναφέρεται για πρώτη φορά ως τόπος ταφής του Αχιλλέα. Ο ποιητής Αρκτίνος είναι αυτός που  συνέχισε την ιστορία της Ιλιάδας από το σημείο που σταματάει ο Όμηρος και μετά. Περιγράφει, λοιπόν, τον θάνατο του Αχιλλέα από τη στιγμή που δέχτηκε το μοιραίο βέλος από τον  Πάρη. Το βέλος που οδηγημένο από τον θεό Απόλλωνα καρφώθηκε στη φτέρνα του ήρωα, το μοναδικό τρωτό του σημείο και τον άφησε νεκρό.

Περιγράφει τη φοβερή μάχη που έγινε γύρω από το σώμα του όπου τελικά ο Οδυσσέας και ο Αίαντας κατάφεραν να το πάρουν από τα χέρια των Τρώων και να το φέρουν στο στρατόπεδο των Ελλήνων και την ταφή του Αχιλλέα: «Τότε έφτασε εκεί η μητέρα του Αχιλλέα, η Θέτις, μαζί με τις αδελφές της, τις υπόλοιπες Νηρηίδες και τις Μούσες. Αφού τον θρήνησαν, η Θέτις πήρε τα λείψανα του γιου της από την πυρά, μαζί με εκείνα του αχώριστου φίλου του, του Πάτροκλου, και τα έφερε στη Νήσο Λευκή απέναντι από τις εκβολές του Ίστρου (Δούναβη). Και εκεί οι Αχαιοί ύψωσαν έναν τύμβο και πραγματοποίησαν ταφικούς αγώνες».                            

H πλέον λεπτομερής περιγραφή της Νήσου Λευκής, αγαπημένοι μου, ανήκει στον Φλάβιο Αρριανό από τη Νικομήδεια στο έργο του «Περίπλους Ευξείνου Πόντου» (2ος αιώνας μ.Χ.): «Κοντά στο στόμιο τον Ίστρου, που ονομάζεται Ψιλόν Στόμιον, αν κάποιος ταξιδέψει με τον βόρειο άνεμο, υπάρχει ένα νησί στην ανοιχτή θάλασσα που κάποιοι ονομάζουν Νήσο του Αχιλλέως και άλλοι Δρόμο του Αχιλλέως και κάποιοι άλλοι ακόμα, λόγω του χρώματος του, Νήσο Λευκή. Λέγεται ότι η θεά Θέτις ύψωσε το νησί αυτό πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας για τον γιο της τον Αχιλλέα, ο οποίος και κατοικεί εκεί. Εδώ είναι ο ναός του και το ξύλινο άγαλμα του. Το νησί δεν κατοικείται και πάνω του τριγυρίζουν κατσίκια, όχι πολλά, τα οποία αυτοί που τυχαίνει να φτάσουν εκεί με τα πλοία τους θυσιάζουν στον Αχιλλέα. Στον ναό αυτόν επίσης έχουν αφεθεί πάρα πολλά ιερά δώρα και αφιερώματα, κρατήρες, δαχτυλίδια και πολύτιμοι λίθοι που έχουν προσφερθεί στον Αχιλλέα με ευγνωμοσύνη. Ακόμα μπορεί κανείς να διαβάσει επιγραφές γραμμένες στα ελληνικά και λατινικά αφιερωμένες προς τιμήν του Αχιλλέα. Κάποιες από αυτές είναι αφιερωμένες και στον Πάτροκλο, γιατί αυτοί που θέλουν να έχουν την εύνοια του Αχιλλέα τιμούν ταυτόχρονα και τον Πάτροκλο. Και άλλοι λένε ακόμα περισσότερα: ότι κάποιοι άνθρωποι που φτάνουν στο νησί αυτό, κουβαλάνε ζώα. Κάποια από τα ζώα τα θυσιάζουν και άλλα τα αφήνουν ελεύθερα στο νησί προς τιμήν του Αχιλλέα. Υπάρχουν και άλλοι που αναγκάζονται από τις καταιγίδες να αράξουν στο νησί. Καθώς δεν έχουν μαζί τους ζώα για θυσία, προσεύχονται να τα προμηθευτούν από τον ίδιο τον θεό του νησιού και συμβουλεύονται το μαντείο του Αχιλλέα. Ζητάνε την άδεια να θυσιάσουν τα θύματα που διάλεξαν ανάμεσα στα ζώα που ζουν ελεύθερα στο νησί και για αντάλλαγμα να αφήσουν εκεί χρήματα που αντιστοιχούν σε μία τιμή που τη θεωρούν δίκαιη. Έτσι υπάρχει μεγάλη ποσότητα ασημιού εδώ, αφιερωμένη στον ήρωα, ως αντίτιμο για τα ζώα που θυσιάζονται. Σε κάποιους από τους ανθρώπους που φτάνουν στο νησί αυτό εμφανίζεται ο Αχιλλέας στα όνειρα τους και σε κάποιους άλλους ακόμα εμφανίζεται στη διάρκεια του ταξιδιού τους, όταν περνάνε κοντά από το νησί, και τους δίνει οδηγίες σε πιο σημείο του νησιού θα ήταν καλύτερα να αγκυροβολήσουν με τα πλοία τους» (Περίπλους Ευξείνου Πόντου, 32, 33).

Στη Νήσο Λευκή, αγαπημένοι μου, αναφέρεται επίσης και ο μεγάλος περιηγητής της αρχαιότητας, ο Παυσανίας, ο οποίος γράφει: «…Υπάρχει στον Εύξεινο Πόντο, κοντά στο στόμιο του Ίστρου, (Δούναβη) ένα νησί αφιερωμένο στον Αχιλλέα, σκεπασμένο από δάση και γεμάτο από ζώα, κάποια άγρια, κάποια ήμερα. Στο νησί αυτό υπάρχει ακόμα το Ιερό του Αχιλλέα και το άγαλμα του» (111,19,11). Στο ίδιο βιβλίο του, (111, 19, 13) λέει ότι, σύμφωνα με πανάρχαιες παραδόσεις, πολεμιστές που τραυματιζόντουσαν σοβαρά ή και θανάσιμα σε μάχες, αν μεταφερόντουσαν εκεί, γινόντουσαν καλά!

Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, τον οποίος χαρακτηρίζεται ως ο «πολυμαθέστερος των Ρωμαίων», μας λέει καθαρά ότι «ο τύμβος με τον τάφο του Αχιλλέα βρισκόταν στο νησί που είναι αφιερωμένο στον ήρωα και ονομάζεται Νήσος Αχιλλίς ή Νήσος Αχιλλέα.

Ο Έλληνας γεωγράφος Διονύσιος ο Περιηγητής από τη Βιθυνία, που έζησε στα χρόνια του αυτοκράτορα Δομητιανού, γράφει: «Πάνω στην αριστερή πλευρά του Ευξείνου Πόντου { } βρίσκεται στη θάλασσα ένα πολύ γνωστό νησί που ονομάζεται Λευκή, γιατί τα άγρια ζώα που ζουν εκεί είναι λευκά. Λέγεται ότι εκεί, στο νησί Λευκή, αναπαύονται οι ψυχές του Αχιλλέα και άλλων ηρώων και ότι περιπλανώνται στις ακατοίκητες κοιλάδες του νησιού αυτού..» 

Ο Αχιλλέας της Νήσου Λευκής λατρευόταν έως και την ύστερη ρωμαϊκή εποχή ως ο «Κύριος και ο Αρχών της Μαύρης Θάλασσας» και ως ο κυριότερος προστάτης της ναυτιλίας στις περιοχές εκείνες. Το 1823, ο πλωτάρχης  N. D Kritsikii, έκανε τις πρώτες έρευνες στο ακατοίκητο νησάκι Zmeinyi (φιδονήσι) του Ευξείνου Πόντου. Είδε ένα αρχαίο κτίσμα, ακριβώς στο μέσο του νησιού, το οποίο και σχεδίασε. Κατέγραψε ακόμα και μερικά ευρήματα που προέκυψαν από μία πρόχειρη ανασκαφή. Γνώριζε καλά πως το νησάκι Zmeinyi, ήταν η αρχαία Λεύκη ή Αχίλλεια, ο τόπος που οι αρχαίοι συγγραφείς ανέφεραν ως κέντρο λατρείας του Αχιλλέα.  

Από την κλασική περίοδο δεν έχουμε σχετικές αναφορές, εκτός από έναν στίχο στην «Ανδρομάχη» του Ευριπίδη, όπου η Θέτις λέει στον σύζυγό της Πηλέα πως μπορεί να δει τον γιο του στον οίκο του στο Λευκό Νησί του Ευξείνου Πόντου. Δύο αιώνες αργότερα, την ύπαρξη του ναού επιβεβαιώνει ο γλύπτης Αντίγονος από την Κάρυστο. 

Το 1841, ο ιστορικός N. Murzakevich επισκέφτηκε το νησί, αλλά πλέον, εκεί είχε κτιστεί ένας φάρος 48 μέτρων, και μόνο κάποιες σκόρπιες πέτρες από το αρχαίο κτίσμα είχαν απομείνει εδώ κι εκεί. Λίγα χρόνια νωρίτερα, από το νησί είχε περάσει ο ιστορικός  Sergey Solovyov μαζί με έναν έμπορο και συγκέντρωσαν όσα ευρήματα είχαν απομείνει, τα οποία δώρισαν στην Αρχαιολογική Εταιρία της Οδησσού, το σημερινό Μουσείο. 

Ίσως, αγαπημένοι μου  ο τάφος του Αχιλλέα να υπήρχε και να χάθηκε. Ίσως υπάρχει κάπου και περιμένει έναν νέο Σλήμαν, ικανό να ανακαλύψει την αλήθεια πίσω από τον μύθο. Όποια κι αν είναι όμως η εξέλιξη, ο Αχιλλέας αναπαύεται ειρηνικά στον νου, όλων όσων άκουσαν ποτέ γι’ αυτόν, απ’ άκρη σ’ άκρη της γης. Όπως ακριβώς του είχε πει ο Αγαμέμνων σε εκείνη την συνάντηση στον Κάτω Κόσμο: 

«Εσύ και νεκρός που είσαι, δεν έχασες το καλό σου όνομα, αλλά ένδοξη η φήμη σου θα παραμείνει για πάντα στους ανθρώπους».

Με αγάπη εύα


Φανή Ρίζου - Δικηγόρος
Ρίζου Αικατερίνη - Ωτορυνολαρυγγολόγος - Φλώρινα Αθηνά Ιωσήφ - Σύμβουλος Σταδιοδρομίας mapyourpath.gr

Βαθμολόγησε την ΗΧΩ:


Συνολική βαθμολογία:

4.5
Rated 4.5 out of 5
4.5 από 5 αστέρια (βασισμένο σε 950 αξιολογήσεις)
Τέλειο80%
Πολύ καλό10%
Μέτριο2%
Φτωχό1%
Κακό7%

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.