Κριτική του Στ. Γαργαλιάνου για την οπερέτα «Ο Βαφτιστικός» στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης

Σταμάτης Γαργαλιάνος (β)

Σε παραγωγή της Εταιρίας Λυρικού Θεάτρου Ελλάδος (η οποία συνέπραξε με το ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης που παρείχε τα σκηνικά και κάποια από τα κοστούμια), είδαμε πριν λίγες μέρες μια ενδιαφέρουσα εκδοχή της οπερέτας «ο Βαφτιστικός».

Όλοι οι ηθοποιοί, οι μουσικοί (Συμφωνική Ορχήστρα Δημοτικού Ωδείου Κοζάνης) και οι χορωδοί (Μικτή Χορωδία Δημοτικού Ωδείου Κοζάνης) έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό για να μας χαρίσουν 2 ώρες χαράς και διασκέδασης.

Μεγάλο τους «ατού» (αυτό που κρύβει πολλές ατέλειες από όλους τους θιάσους) τα τραγούδια μιας οπερέτας που παίζεται συχνά στα ελληνικά θέατρα στα 100 τελευταία χρόνια, διότι αποτελεί το «διαμάντι» του είδους στη χώρα μας.

Γράφτηκε από τον Θεόφραστο Σακελλαρίδη το 1918, με βάση μια φάρσα των Ενεκέν, Βεμπέρ και ντε Γκόρς.

Πάντως, αυτό το κωμικό έργο θα μπορούσε να σταθεί επί σκηνής και χωρίς τα τραγούδια, προσφέροντας άφθονο γέλιο με τις απίστευτες παρεξηγήσεις του. Από την άλλη πλευρά, και μόνο τα υπέροχα αυτά τραγούδια θα μπορούσαν να αποτελέσουν τον κορμό μιας συναυλίας χωρίς κείμενο!

Οι κυριότερες ενστάσεις μας όσον αφορά την σκηνοθεσία και την όλη παραγωγή, έγκεινται σε 11 βασικά σημεία :

  1. Στην όλη σύλληψη υπάρχει μια μεγάλη αντίθεση: το τραγούδι που κυριαρχεί επί σκηνής (ακούγεται 2 φορές, μια στην αρχή και μια στο τέλος) είναι το πατριωτικό -σχεδόν εμβατήριο- «Ψηλά στο Μέτωπο», ενώ η όλη υπόθεση είναι μια κωμική φάρσα! Ακόμη περισσότερο: η ιδιότητα των στρατιωτικών δεν συνδέεται άμεσα με την συγκεκριμένη -δανεισμένη και ξενόφερτη- υπόθεση!… Ο Σακελλαρίδης, εδώ, μάλλον διακωμωδεί τον ελληνικό στρατό, παρά τον υποστηρίζει… Μάλιστα, τα όσα λένε οι ήρωές του, μας κάνουν να σκεφτούμε ότι στον πόλεμο αυτό πήγαν μερικοί αφελείς, έχοντας το μυαλό τους στις άδειες και στους έρωτες! Αλήθεια, γίνεται να μαίνονται μάχες στο μέτωπο του 1ου Παγκόσμιου Πολέμου και στην πόλη να οργανώνουν γενέθλια και να διασκεδάζουν ξέφρενα; Εντάξει, να δανειζόμαστε ξένες φάρσες, αλλά να προσέχουμε τις ελληνικές ευαισθησίες! Όλο το κείμενο θα μπορούσε να βασιστεί στο γεγονός ότι οι άνδρες-ήρωες είναι εργαζόμενοι σε ένα μακρινό μέρος και όχι φαντάροι ή αξιωματικοί !
  2. Οι χορωδοί δεν σκηνοθετήθηκαν σωστά στις σκηνές του συνόλου, ειδικά στην έναρξη. Εκεί τους είδαμε να κάνουν κύκλους και άλλα σχήματα ανά ζεύγη, χωρίς όμως αυτά να δικαιολογούνται δραματουργικά. Μερικοί από αυτούς δεν βάδιζαν σωστά, ίσως γιατί έπρεπε να κρατούν από το μπράτσο ένα/μια παρτενέρ και να το «παίζουν» άνετοι σε ένα πάρτι, που δεν έμοιαζε να προσφέρει χαρά και άνεση σε όλους τους παρευρισκόμενους (αν εξαιρέσουμε τα υπέροχα τραγούδια που απέδιδαν πολύ καλά με τις καλοδουλεμένες φωνές τους). Ένα πάρτι πολύπλοκων και άβολων γεωμετρικών ασκήσεων παρά καλής θεατρικότητας !
  3. Ο χώρος ήταν πολύ μικρός για να χωρέσει τους υπεράριθμους χορωδούς, με αποτέλεσμα να υπάρχει μια μικρή «ασφυξία» που μεταδιδόταν και στο συνολικό παίξιμο των χορωδών. Το θέαμα αυτό έπρεπε να παρουσιασθεί στην αίθουσα Μ-1 !… Πότε οι σύγχρονοι σκηνοθέτες και παραγωγοί θα μελετούν ΚΑΙ αυτήν την παράμετρο (σχέση αριθμού ηθοποιών προς τα διαθέσιμα τετραγωνικά μέτρα); Θα μπορούσαν να βγαίνουν μόνο οι μισοί κάθε φορά και εναλλάξ! Όμως στην χώρα αυτή μετράει η ποσότητα και οι χωρίς θεατρική εκπαίδευση έλληνες θεατές ικανοποιούνται από το μεγάλο πλήθος!
  4. Τα σκηνικά ήταν 4 πόρτες (που ποτέ δεν …άνοιγαν) και οι είσοδοι-έξοδοι των ηθοποιών γινόταν από τα ενδιάμεσα των πορτών!… Υπήρχαν, επίσης, μια ξύλινη σκάλα στο κέντρο και κάποια άσπρα πανιά, που όλα τους εμπόδιζαν τους ηθοποιούς να κινούνται με άνεση! Αναρωτιόμαστε αν αυτό ήταν θέμα εξοικονόμησης χρημάτων, άκρατου συμβολισμού/αφαιρετικότητας, ή απλά το ότι το «βάρος» από πλευράς παραγωγής, έπεσε στα τραγούδια και την υποκριτική… Επίσης το μεγαλύτερο βάρος των εισόδων-εξόδων δόθηκε στην αριστερή πλευρά της σκηνής και αυτό «βάρυνε» το σύνολο όλων των μετακινήσεων των ηθοποιών προς αυτή τη μεριά…
  5. Μερικοί ηθοποιοί αλλοίωναν (βλ. βάραιναν) την φωνή τους για να προσεγγίσουν το ρόλο -και μάλιστα όχι σε όλη τη διάρκεια του έργου- αλλά αυτό είχε ένα κωμικό αποτέλεσμα, ειδικά σε σχέση με τις υπόλοιπες φωνές που ήταν στη «θέση» τους και ακριβώς στο περίγραμμα του ρόλου. Οι δε κυρίες ήταν «φτιαγμένες» απ΄ το ίδιο «καλούπι»: όλες πανομοιότυπες, χωρίς κάποια διαφοροποίηση σε εκφορά λόγου και κινησιολογία. Τα κοστούμια και τα υπόλοιπα αξεσουάρ ήταν στο πνεύμα της ανωτέρω παραγράφου Νο 1 (ο πόλεμος μαίνεται, οι φαντάροι υποφέρουν στο μέτωπο, αλλά οι γιορτές στην πόλη είναι… «πλούσιες»).
  6. Πολλά τραγουδιστικά ντουέτα θα μπορούσαν να εμπλουτιστούν με μια άλλη, αδιόρατη και «χλωμή» δράση πίσω από αυτά, ενώ η όλη σκηνοθεσία θα μπορούσε να εντάξει και μικρά χορευτικά στο όλο θέαμα, ώστε να ομορφύνει ακόμη περισσότερο η συνολική δουλειά. Τόσο η οπερέτα όσο και η όπερα θα μπορούσαν να έχουν περισσότερο κοινό αν εμπλούτιζαν τους μακροσκελείς μουσικούς μονόλογους η διάλογους με μικρά και αχνά δρώμενα πίσω από αυτούς ή στην άλλη άκρη της σκηνής.
  7. Υπήρξε ένα αδικαιολόγητο χάσμα του ενός λεπτού λίγο πριν αρχίσει η τελική σκηνή, όπου η αυλαία ήταν κλειστή και η ορχήστρα δεν έπαιζε τίποτε. ΄Ολοι οι θεατές κοιτούσαν απορημένοι και περίμεναν να συμβεί κάτι, αλλά ματαίως. ΄Ισως οι ηθοποιοί να ετοίμαζαν κάτι πίσω από την αυλαία (τελικά τίποτε δεν άλλαξε, όταν άνοιξε)! ΄Ομως, αυτό το τραγικό σιωπηλό λεπτό «έσπασε» τον μέχρι τότε καλό ρυθμό της παράστασης! Η σκηνοθέτις κ. Δημοπούλου, θα μπορούσε να βάλει δυο ηθοποιούς να κάνουν έναν αυτοσχεδιασμό σχετικό με τη δράση (τα υπονοούμενα, άλλωστε, του κειμένου, είναι πολλά) ή και ένα φλάουτο να παίζει κάποια από τις μελωδίες που ακούστηκαν πριν λίγο… Ακόμη και ένας προβολέας να κάνει σχήματα επί της κλειστής αυλαίας !
  8. Πολύ «φτωχό» το φυλλάδιο-πρόγραμμα που μοιράστηκε στους θεατές της παράστασης σε μορφή Α4. Τι σημαίνει τόση φτώχεια ; ΄Οτι η Εταιρία Λυρικού Θεάτρου κάνει οικονομίες σε τόσο σοβαρά θέματα για να καλύψει άλλες ανάγκες ; Μήπως είναι μια …έμμεση δήλωση-καταγγελία του ότι ΔΕΝ έχουν επιχορήγηση ;
  9. Αδικαιολόγητα μεγάλο το διάλειμμα, ούτε στις όπερες του Παρισιού τόσο μεγάλο! Αυτό συμβαίνει τακτικά στο ΜΜΘ και δεν ξέρουμε αν είναι επιθυμία της διεύθυνσης (να δουλέψει και το μπαρ…) ή των εκάστοτε συντελεστών. Εντούτοις, η ώρα έναρξης (19.00) μας βοήθησε να γυρίσουμε έγκαιρα στα σπίτια μας, χωρίς να νοιαζόμαστε για τις μεγάλες καθυστερήσεις των λεωφορείων στην πόλη μας !
  10. Τα πιο πολλά από όσα γράφουμε εδώ -και εκ των υστέρων- θα μπορούσαν να είχαν εξηγηθεί ή δικαιολογηθεί από τους παραγωγούς, αν οι κριτικοί καλούντο να δουν την παράσταση έστω και σε πρόβες -ή ακόμη και σε βίντεο- ώστε να αποσοβήσουν μερικά ατοπήματα που τελικά είδαν όλοι οι θεατές… Αυτό είναι το μόνιμο πρόβλημα των ελλήνων παραγωγών: λησμονούν πάντα τους κριτικούς – όμως αυτοί, πρωτίστως, περισώζουν τη θεατρική μνήμη… Μας καλούν στις συνεντεύξεις τύπου, αλλά τότε είναι πολύ αργά! Αν είχαμε δει την παράσταση έγκαιρα έστω και σε βίντεο θα κάναμε άλλες ερωτήσεις στους συντελεστές, και δη στην σκηνοθέτιδα και τον παραγωγό την ημέρα της συνέντευξης τύπου…Στο εξωτερικό μεγάλοι σκηνοθέτες έχουν στο πλευρό τους έναν θεατρολόγο ή βοηθό σκηνοθέτη που τους συμβουλεύει στις πρόβες για κάθε σκηνικό εύρημα. Τον ακούν με σεβασμό…
  11. Η κριτική αυτή αναρτήθηκε στα ηλεκτρονικά μέσα kozanilife kulturosoupa πριν λίγες ημέρες, ήτοι τη 28η και 29η Δεκεμβρίου 2018. Εδώ δημοσιεύεται για να μάθουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι -και ειδικότερα όσοι απάντησαν στην κριτική (βλ. τα απαράδεκτα σχόλιά τους κάτω από την κριτική)- ότι ο κ. Γαργαλιάνος χαίρεται που ασχολήθηκαν τόσοι πολλοί για κάτι που έγραψε (του συμβαίνει σπάνια). Επίσης απαντά σε όλους με μια μόνο -μικρή- φράση: αν όσα γράφει εδώ ήταν λάθος, τότε κανείς δεν θα ασχολείτο… Εντούτοις δίνουμε συγχαρητήρια στην Ομάδα αυτή και ευχόμαστε να επαναλάβουν τόσο την ίδια παράσταση, όσο και κάποια άλλη του είδους, ώστε να αρχίσουν να δημιουργούν μια παράδοση οπερέτας στην Κοζάνη και σε όλη την Ελλάδα! Να είναι σίγουροι ότι το κοινό θα τους αγκαλιάσει με αγάπη…Παρά τις ενστάσεις μας, έχουν όλα τα προσόντα να το πετύχουν !…

Σταμάτης Γαργαλιάνος


Συντελεστές :

  • Σκηνοθεσία : Κασσάνδρα Δημοπούλου
  • Μουσική Διεύθυνση : Χρήστος Κτιστάκης
  • Σκηνικά/Κοστούμια : ΔΗ.ΠΕ.Θέατρο Κοζάνης
  • Βοηθός Σκηνοθεσίας : Αθανάσιος Μαργούτας
  • Μακιγιάζ : Απόστολος Μαρινόπουλος

Ηθοποιοί:

  • Βιβίκα : Ειρήνη Κώνστα
  • Χαρμίδης : Φίλιππος Μοδινός
  • Ζαχαρούλης : Δημοσθένης Σταυριανός
  • Κική : Χριστίνα Μαβίνη
  • Συνταγματάρχης : Αλέξανδρος Γάβαρης
  • Κορτάσης : Αθανάσιος Μαργούτας

Βαθμολόγησε την ΗΧΩ:


Συνολική βαθμολογία:

4.5
4,5 rating
4.5 από 5 αστέρια (βασισμένο σε 384 αξιολογήσεις)
Τέλειο84%
Πολύ καλό4%
Μέτριο2%
Φτωχό1%
Απαίσιο9%

Terra Greca - Μεταποίηση Αγροτικών Προϊόντων - Φλώρινα

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Κριτική του Στ. Γαργαλιάνου για την οπερέτα «Ο Βαφτιστικός» στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης

  • 22/06/2019, 15:50
    Permalink

    Προφανώς και μπορεί να λέει τη γνώμη του κάποιος. Το να την λέει ”σαν ειδικός” όμως είναι κάτι διαφορετικό. Μπήκα στον πειρασμό και έψαξα το βιογραφικό του κ. Γαργαλιάνου. Καθηγητής, όχι ενεργός καλλιτέχνης. Κριτκός, που? Σε ποιά έντυπα ή μέσα? Και πολλές σκηνοθεσίες χωρίς καμιά πληροφορία για το που έγιναν, απο ποιό φορέα, με τη χρηματοδότηση, με ελεύθερη είσοδο ή με εισιτήριο? Δοκιμάστηκαν και κρίθηκαν από το κοινό? Είχαν εισπρακτική επιτυχία (μιας και η καλλιτεχνική ενέχει την υποκειμενικότητα της αισθητικής του καθένα μας) ? Ξέρεις κάποιος αν ήταν επαγγελματικές παραγωγές ή παραστάσεις ερασιτεχνικών ή φοιτητικών – μαθητικών ομάδων? Επίσης οι θέσεις εργασίας που αναφέρει είναι όλες ή σχεδόν όλες κρατικές. Δεν έχει δοκιμαστεί στον ιδιωτικό τομέα, είναι καθηγητής στο Τμήμα Νηπιαγωγών (αν όσα αναφέρονται στο site με το όνομα του είναι ακριβή). Οι ταινίες που αναφέρει γνωρίζει κάποιος αν έγιναν με ιδιωτική ή κρατική επιχορήγηση? Τι υποδοχής έτυχαν? Πέρασαν στις αίθουσες? Πάντως αυτό που είναι πραγματικά φαιδρό ακόμα και για τον απλούστερο νου είναι η πρόταση του, να ζητείτε η γνώμη των κριτικών στις πρόβες. Δηλαδή να σχεδιάσουν την παράσταση. Ποιός? ένας κριτικός? Με τη επάρκεια? Είμαστε σίγουροι ότι πληρεί οποιοσδήποτε κριτικός τις ακαδημαϊκές και καλλιτεχνικές προϋποθέσεις. Και ας θεωρήσουμε πως τις έχει κάποιος. Μετά τι θα κρίνει? Τις δικές του ιδέες? Και θα το κάνει αντικειμενικά? Τα συμπεράσματα στην σκέψη του καθενός μας. Επίσης είναι κάπως περίεργο πως από ολόκληρη παράσταση οπερέτας, με πάνω από 80 συντελεστές η κριτική περιορίζετε σε … πορτοπαράθυρα και μιά καθυστέρηση (εκτός από την υποκειμενική αντίληψη πως κάποιος ”βάρυνε” τη φωνή του και το σχόλιο για την κίνηση της χορωδίας). Τίποτα για τραγούδι, τίποτα για ορχήστρα, τίποτα για τους ρόλους. Βέβαια υπήρχε και η κριτική στον συνθέτη και λιμπρετίστα. Φαντάζομαι πως ο Σακελλαρίδης αν ζούσε και διάβαζε αυτά για ένα έργο του που άντεξε 100 χρόνια στο σανίδι θα αναρωτιόταν μήπως η κριτική έχει γραφτεί από τον Lehar ή τον Offenbach ή τον Beaumarchais . Εσείς τι λέτε? ”Ο Βαφτιστικός” πάντως ήταν sold out και το κοινό ενθουσιασμένο. Και ένα δύσκολο κοινό όπως της Θεσσαλονίκης.

    » Κανένας κριτικός που γράφει για μια ταινία δεν μπορεί να πει περισσότερα από την ίδια την ταινία, αν και κάνουν ό,τι μπορούν για να μας κάνουν να πιστέψουμε το αντίθετο.»
    Φρεντερίκο Φελίνι, 1920-1993, Ιταλός σκηνοθέτης

    Σχολιάστε

Γράψτε απάντηση στο Δημήτρης Χρήστου Ακύρωση απάντησης

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Scroll Up