«Μια φορά κι έναν καιρό ήταν μια δημοκρατία…» – ΗΧΩλόγιο

Σε όλους, αγαπημένοι μου, είναι γνωστός ο Αριστοτέλης, ο φιλόσοφος από τα Στάγειρα της Μακεδονίας, ο διδάσκαλος του Μεγάλου Αλέξανδρου, αυτός που τον δίδαξε το «Πάντα να αγωνίζεσαι να γίνεις καλύτερος…»

Τον πάνσοφο του αρχαίου κόσμου, τον Έλληνα φιλόσοφο που, όπως λένε, εξήγησε πρακτικά τα πάντα, δεν ήταν δυνατόν να μην τον απασχολήσει και η πολιτική ζωή.

Ανάμεσα στα έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας που συνεχίζουν να ασκούν γονιμοποιό επίδραση πάνω στη σύγχρονη σκέψη, ξεχωριστή θέση κατέχουν τα «Πολιτικά» του Αριστοτέλη.

Είναι σύγγραμμα με θέμα την επιστήμη της πολιτικής ζωής. Στα «Πολιτικά» του, λοιπόν, εντάσσονται τα 9 βιβλία των «Πολιτικών», η «Αθηναίων Πολιτεία» και τα δύο συγγράμματα των «Οικονομικών», αλλά και μια συλλογή από ιστορικά γεγονότα που με μορφή παραδειγμάτων επεξηγούν διάφορα οικονομικά σχήματα.

Τα έργα του αυτά αποτελούν ακόμα και σήμερα άξονα αναφοράς στις πολιτικές επιστήμες. Στο τρίτο βιβλίο των «Πολιτικών» του, αγαπημένοι μου, ο Σταγειρίτης φιλόσοφος μας λέει ότι «η ολιγαρχία ασκείται προς όφελος των πλουσίων, ενώ η δημοκρατία προς όφελος των φτωχών» και προσθέτει ακόμα ότι «η ουσιαστική διαφορά μεταξύ της δημοκρατίας και της ολιγαρχίας είναι η πενία και ο πλούτος».

Με λίγα λόγια, αγαπημένοι μου, ο Αριστοτέλης διέκρινε πριν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια ότι το πολίτευμα ενός κράτους έχει τις ρίζες του σ’ αυτό που σήμερα χαρακτηρίζουμε «κοινωνικό σύστημα».

Κατά συνέπεια, λοιπόν, το ερώτημα των ερωτημάτων για το μέγα θέμα του πώς να συμβιώνουμε συλλογικά είναι το λεγόμενο «κοινωνικό ζήτημα», δηλαδή το «ποιος και για ποιον».

Στις αρχαίες πόλεις–κράτη, σχεδόν όλα τα οικονομικά βάρη της διακυβέρνησης –συμπεριλαμβανομένων των πολεμικών δαπανών– βάραιναν τις εύπορες τάξεις. Μάλιστα, σε περιόδους διαφόρων κρίσεων, όπως π.χ. οι πολεμικές περιπέτειες, επιβάλλονταν «έκτακτες εισφορές», οι οποίες δεν ήταν «παίξε γέλασε», ήταν αρκετά βαριές.

Οι έκτακτες αυτές εισφορές βέβαια δεν μετατρέπονταν ποτέ σε μόνιμες. Έπρεπε να ψηφίζονται κάθε χρόνο, εάν αυτό κρινόταν απαραίτητο.

Στις ελληνικές πόλεις-κράτη, οι φτωχοί πολίτες και κυρίως οι αγρότες απαλλάσσονταν από τη φορολογία. Γι’ αυτούς υπήρχαν μόνο οι περιστασιακοί φόροι επί των πωλήσεων, τα λιμενικά τέλη και η προσφορά των πρώτων καρπών στους θεούς, τα γνωστά «δοσίματα» που δεν αποτελούσαν σημαντικό φορτίο.

Τι γίνεται σήμερα στη «Δημοκρατία»; Σήμερα, αγαπημένοι μου, η Δημοκρατία έχει φαλκιδευτεί σχεδόν ολοκληρωτικά, αφού πια το οικονομικό σύστημα –η «οικονομία της αγοράς»- λειτουργεί προς όφελος μιας συντριπτικής μειοψηφίας του 1%.

Αυτή η μειοψηφία όχι μόνο δεν υποχρεώνεται να συνεισφέρει σε περιόδους κρίσεων, αλλά έχει τη δυνατότητα να μεθοδεύει, με τη συνέργεια των ελεγχόμενων κυβερνήσεων, κυρίως σ’ αυτές τις φάσεις, τη μεταφορά του πλούτου από τους πολλούς στους λίγους.

Ως προς τη Δημοκρατία και τη συμμετοχή των πολιτών σε αυτήν, η αθηναϊκή απάντηση στο πρόβλημα της πολυφωνίας, δηλαδή της πολιτικής συνύπαρξης, είναι να δίδεται σε όλους η δυνατότητα να είναι ταυτόχρονα διαχειριστές της εξουσίας και πηγή της, κυβερνήτες και πολίτες, να μπορούν να συμφιλιώνουν τον δημόσιο βίο με την ιδιωτική ζωή.

Όπως λέει ο ελληνιστής Ζακ Γκαγιάρ, «ενώ οι άλλες ελληνικές πόλεις συμβιβάζονται με την τυραννία ή με ολιγαρχίες που νέμονται την εξουσία, η Αθήνα έχει την υπερφίαλη ιδέα να ταυτίζει την εξουσία με τον Δήμο, δηλαδή με την ίδια την πόλη και τη δεδομένη πολυφωνία της».

Τι έχει απομείνει από όλα αυτά, αγαπημένοι μου; Τίποτα, δυστυχώς! Τα Κοινοβούλια έχουν υποβαθμιστεί! Οι κυβερνήσεις είναι ανεξέλεγκτες! Οι πολίτες απέχουν θεαματικά από τα κοινά, ενώ οι σημαντικές αποφάσεις λαμβάνονται ουσιαστικά από διεθνικά όργανα τα οποία δεν λογοδοτούν σε κανέναν.

Αυτοί είναι βέβαια και οι λόγοι που το «κοινωνικό ζήτημα» επέστρεψε στο προσκήνιο με τέτοια δύναμη, πάνω που μας είχε καταλάβει η ψευδαίσθηση ότι η σοσιαλδημοκρατική συναίνεση το είχε αντιμετωπίσει με επάρκεια.

Η κατάλυση του κράτους πρόνοιας, η εκτός ελέγχου παγκοσμιοποίηση, η υποβάθμιση της εργασίας, η ασυδοσία του χρηματοπιστωτικού τομέα και οι κραυγαλέες ανισότητες είναι μερικές μόνο από τις εκδηλώσεις του «κοινωνικού ζητήματος».

Και, φυσικά, ας μην αμφιβάλλει κανείς, αγαπημένοι μου, ότι τα επόμενα χρόνια θα ακολουθήσουν, όπως πάντα γίνεται στην Ιστορία, και οι αναπόφευκτοι «σπασμοί»: διεκδικήσεις, συγκρούσεις, εξεγέρσεις και -ας ελπίσουμε όχι– κάποιος πόλεμος.

Σε κάθε περίπτωση, η αποχή από τον δημόσιο βίο, η εσωστρέφεια και η γενικευμένη απαισιοδοξία δεν προμηνύουν κάτι καλό. Σήμερα, το σταυροδρόμι που βρισκόμαστε απαιτεί αφύπνιση, εγρήγορση και δράση, δηλαδή τα μόνα μέσα για αντίσταση στην πολιτική του θανάτου που ευαγγελίζεται το κεφάλαιο…

Με αγάπη εύα.-


Βαθμολόγησε την ΗΧΩ:


Συνολική βαθμολογία:

4.6
4,6 rating
4.6 από 5 αστέρια (βασισμένο σε 186 αξιολογήσεις)
Τέλειο87%
Πολύ καλό4%
Μέτριο2%
Φτωχό2%
Απαίσιο5%

Terra Greca - Μεταποίηση Αγροτικών Προϊόντων - Φλώρινα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Scroll Up