Οικοσύστημα και τεχνολογία – Πρωτοφανή προβλήματα (της Αλεξάνδρας Λιώτση)

Ποτέ πριν σε ολόκληρη την ανθρώπινη ιστορία δεν απειλούνταν η φυσική ζωή στη γη από το συνδυασμένο μέτωπο της αποψίλωσης των δασών, της μαζικής εξαφάνισης των φυσικών και ζωϊκών ειδών, της διάβρωσης και ερημοποίησης του εδάφους, της μείωσης του όζοντος στην ατμόσφαιρα, της αύξησης της θερμοκρασίας, της μόλυνσης του αέρα, των νερών της στεριάς και της θάλασσας, με συνέπεια τον θάνατο των ζωντανών οργανισμών στις λίμνες, τα ποτάμια, τους ωκεανούς.

Η μόλυνση δηλητηριάζει τα πάντα. Το περιβάλλον δεν αντέχει πλέον να δεχθεί τα απόβλητα των βιομηχανιών.

Οι σύγχρονες κοινωνίες αντιμετωπίζουν έναν αιφνιδιασμό από τεράστιες βιολογικές και φυσικές μεταβολές.

Η συνεχιζόμενη επιθυμητή οικονομική ανάπτυξη και ο υπερπληθυσμός, οδηγούν στην καταστροφή της ζωής στη γη. Ο ρυθμός εξαφάνισης των ειδών είναι τρομακτικός. Οι προηγούμενες εξαφανίσεις συνέβαιναν σε μεγάλες χρονικές περιόδους. Πολλές διήρκεσαν πολλά εκατομμύρια χρόνια.

Τις τελευταίες δεκαετίες, με την εξέλιξη της τεχνολογίας έχει γίνει τόση ζημιά στον πλανήτη, που δεν είχε γίνει ποτέ πριν. Και από τη στιγμή που καταστρέφεται ένα οικοσύστημα, δεν μπορεί πια να ανασυσταθεί, δεν μπορεί καμιά τεχνολογία να σταματήσει την καταστροφική πορεία.

Υπάρχει η άποψη ότι με μια αειφόρο ανάπτυξη μπορούμε να σώσουμε το περιβάλλον, διατηρώντας όμως μια αναπτυξιακή οικονομική διαδικασία. Αυτό είναι λογικά και επιστημονικά αδύνατον. Η ανάπτυξη και η αειφορία δεν μπορούν να συνυπάρξουν.

Αειφορία σημαίνει να γίνεται η αναπτυξιακή διαδικασία με οικολογικούς τρόπους, ώστε να προστατεύεται η βιοποικιλότητα, να μη καταστρέφεται η ισορροπία των διαφόρων ειδών, όπως τα ψάρια, τα άγρια ζώα, τα δάση κ.λ.π. να αφαιρούνται δηλαδή τόσα, όσα μπορούν να αναπαραχθούν.

Ενώ ανάπτυξη σημαίνει αύξηση των εσόδων, με τάση διαρκών αυξήσεων, παραβλέποντας την βλάβη που γίνεται στο περιβάλλον.

Φυσικά δεν θα ήταν δυνατόν να εξακολουθήσει επ’άπειρον αυτή η ανάπτυξη χωρίς παρενέργειες. Η υλική αύξηση έχει ορισμένα όρια και οδηγεί σε πλανητικά αδιέξοδα.

Και το ερώτημα είναι: Άραγε πόση αύξηση ακόμα και για ποιο σκοπό;  Ο Βαλερύ Ζισκάρ ντ ‘Εσταίν είχε πει: «Αυτός ο τύπος ανάπτυξης φθάνει προς το τέλος του. Χρειάζεται να βρούμε όλοι μαζί έναν άλλον πιο φιλικό στο περιβάλλον».

Αν τελικά συνεχισθεί αυτή η αύξηση της λεηλασίας των φυσικών αποθεμάτων, θα εξαντληθούν τα πάντα, οι θάλασσες, τα ποτάμια, το έδαφος, τα μεταλλεύματα. Και τότε αλλοίμονο στην ανθρωπότητα.

Βεβαίως οι τεχνολόγοι και οι επιχειρηματίες θέλουν να είμαστε καταναλωτές,  όμως ο μόνος τρόπος για να εξοικονομηθούν τα φυσικά αποθέματα, είναι να καταναλώνουμε όλο και λιγότερο.

Οι αποφάσεις από τα διάφορα καθεστώτα δεν παίρνονται εγκαίρως, παρ’ όλο που οι επιστήμονες επισημαίνουν και τεκμηριώνουν τα προβλήματα.

Θα περίμενε κανείς ότι στις διασκέψεις για το περιβάλλον, θα είχαν κάποια άλλη στάση οι διάφορες προσωπικότητες που συμμετέχουν. Όμως δυστυχώς οι άνθρωποι κοιτάζουν το βραχυχρόνιο συμφέρον και όχι το μακροχρόνιο.

Οι πολιτικές ηγεσίες εξαρτώνται από τις ψήφους των ανθρώπων. Αλλά και οι άνθρωποι γενικά, ίσως  να μη μπορούν να αντιληφθούν τη μακροχρόνια ζημιά που θα γίνει, αυτό δηλαδή που ήδη γνωρίζουν κι επισημαίνουν οι επιστήμονες.

Εξάλλου, δεν είναι διατεθειμένοι να χάσουν τα κεκτημένα υλικά αγαθά, που απέκτησαν τις τελευταίες δεκαετίες, παρ’όλο που ήδη έχουν χάσει πολλά άλλα, τα οποία έχουν να κάνουν με την ψυχική τους ηρεμία, όπως για παράδειγμα τον ελεύθερο χρόνο τους, τη δυνατότητα μιας βόλτας, τον καθαρό αέρα, την εύκολη μετακίνηση σε μια εξοχή ή για μια κοινωνική επαφή και πολλά άλλα που σχετίζονται με την ψυχική και σωματική τους υγεία. Αύξηση λοιπόν υλικών αγαθών από τη μια, μείωση κοινωνικο-οικολογικών αγαθών από την άλλη.

Θα ήθελε κανείς να ελπίσει, πως όταν επισημαίνεται και κατανοείται ένα πρόβλημα, θα μπορούσαν οι άνθρωποι ν’αλλάξουν αντιλήψεις και συνήθειες, αλλά αυτό μάλλον δεν γίνεται.

Η κοινωνία αργεί να αντιληφθεί τα φαινόμενα που συμβαίνουν μ ‘αυτήν την ιλιγγιώδη ταχύτητα κι ακόμα δεν χωράει στο μυαλό των ανθρώπων ότι θα πρέπει να στερηθούν τον τρόπο ζωής που έχουν συνηθίσει.

Κι αφού είναι δεδομένο ότι οι απλοί άνθρωποι αλλά και τα μεγάλα συμφέροντα δεν μπορούν ν’αλλάξουν αντιλήψεις, το μέλλον προβλέπεται δυσοίωνο.

Δυστυχώς υπάρχει η τάση της καταστροφής. Μοιάζει με έναν άνθρωπο με θανατηφόρα ασθένεια που το τέλος του είναι προδιαγεγραμμένο.

Ασφαλώς η διαπίστωση αυτή είναι δυσάρεστη και απαισιόδοξη, αφού ο κάθε άνθρωπος θέλει να ελπίζει σ’ένα καλύτερο αύριο. Όμως η αισιοδοξία πρέπει να τεκμηριώνεται. Αλλιώς δεν έχει νόημα.

Για να υπάρξει λοιπόν κάποια ελπιδοφόρα εξέλιξη, χρειάζονται ανατρεπτικές αποφάσεις που πρέπει να πάρουν κατά κύριο λόγο οι απλοί πολίτες αλλά και οι επιχειρηματίες.

Και το ερώτημα είναι αν μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο. Ποιος πολίτης είναι διατεθειμένος να στερηθεί θεληματικά τις όποιες απολαύσεις έχει συνηθίσει, είτε είναι αυτές διάφορες αγορές, είτε οι μετακινήσεις με το αυτοκίνητο του ή με άλλα μέσα;

Έτσι που μάθαμε και με τις ανάγκες που μας έχουν δημιουργηθεί, ιδίως με την σύγχρονη ηλεκτρονική τεχνολογία η οποία γίνεται όλο και πιο ελκυστική, ποιος θέλει να στερηθεί  όλ’ αυτά;

Κι όμως, ο μόνος τρόπος για να μη καταστραφεί τελείως ο πλανήτης ή έστω να καθυστερήσει αυτό όσο πιο πολύ γίνεται, είναι να περιορίσουμε τις καταναλώσεις μας, εμείς οι πολίτες, στα εντελώς απαραίτητα.

Και βέβαια μη περιμένουμε από καμιά κυβέρνηση και πολύ περισσότερο από τους επιχειρηματίες να υποδείξουν κάτι τέτοιο. Αυτοί αντίθετα επιδιώκουν να γίνεται όσο το δυνατόν περισσότερη κατανάλωση.

Αν οι βιομήχανοι είχαν κάποια οικολογική συνείδηση, θα μπορούσαν, να φτιάχνουν γερές κατασκευές που να επισκευάζονται εύκολα. Και όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια των υλικών τόσο μειωμένη θα είναι και η παραγωγή, κι επομένως  η ρύπανση και τα απόβλητα.

Μέχρι τώρα οι βιομηχανίες παράγουν ποσότητες και κακή ποιότητα. «Μην επιδιορθώνετε, πετάξτε, αλλάξτε». Μ’αυτή την τακτική φθάσαμε σε περιβαλλοντικά αδιέξοδα.

Και πώς να απορροφηθούν όλ’αυτά τα αφύσικα υλικά; Η ανακύκλωση βοηθάει σ’ένα μικρό ποσοστό. Έπειτα κι αυτά τα εργοστάσια είναι ρυπογόνα. Η αιολική και ηλιακή ενέργεια είναι ασφαλώς η καλύτερη λύση, αλλά όπως φαίνεται δεν συμφέρει τις μεγάλες μονάδες και τις τράπεζες. Αυτό που συμφέρει γενικά τα μεγάλα κεφάλαια, είναι τα πυρηνικά εργοστάσια με όλες τις γνωστές επικίνδυνες συνέπειες.

Τελικά είναι ανάγκη πια, να συνειδητοποιήσουμε, πως θα μπορούσαμε να ζήσουμε καλύτερα και να ελπίσουμε σε μια καλύτερη ελπιδοφόρο εξέλιξη, αν η ανάπτυξη δεν βασίζονταν στην αύξηση της ενέργειας με τον υπάρχοντα τρόπο, αλλά αντίθετα στη μείωση της.

Αλεξάνδρα Λιώτση


Βαθμολόγησε την ΗΧΩ:


Συνολική βαθμολογία:

4.5
4,5 rating
4.5 από 5 αστέρια (βασισμένο σε 384 αξιολογήσεις)
Τέλειο84%
Πολύ καλό4%
Μέτριο2%
Φτωχό1%
Απαίσιο9%

Terra Greca - Μεταποίηση Αγροτικών Προϊόντων - Φλώρινα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Scroll Up