Ο Μεγάλος Δικτάτορας

Κοινοποιώντας δείχνεις το ενδιαφέρον σου...

Ήταν αγαπημένοι μου η 15η Οκτωβρίου του 1940, πριν από 80 χρόνια δηλαδή ακριβώς, που ο Τσάρλι Τσάπλιν, παρουσίασε στο φιλοθεάμον κοινό της Νέας Υόρκης το καλλιτεχνικό και πολιτικό αριστούργημά του. τον «Μεγάλο Δικτάτορα».

Είχε αρχίσει να το δουλεύει νοερά ήδη από το 1936, προβλέποντας σχεδόν τον όλεθρο που επρόκειτο να ακολουθήσει, όταν οι ΗΠΑ δεν είχαν ακόμα εμπλακεί στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όταν ελάχιστοι πίστευαν ότι ο ναζισμός συνιστούσε απειλή. Με τον «Μεγάλο Δικτάτορα», την κατά πολλούς κορυφαία στιγμή του, ο Τσάρλι Τσάπλιν, θέλησε να χλευάσει μέσω της φάρσας και της σάτιρας τον ναζισμό και τον φασισμό γενικά και τον Αδόλφο Χίτλερ και τον Μπενίτο Μουσολίνι ειδικά.

Ήταν δε, η πρώτη του «ομιλούσα» ταινία, η οποία προτάθηκε για πέντε βραβεία Όσκαρ. Ο εμβληματικός βρετανός ηθοποιός, που ήταν ήδη διάσημος σε όλον τον κόσμο ως «Σαρλό», έδωσε ένα ρεσιτάλ ηθοποιίας και ανθρωπιάς.

Υποδύθηκε δύο ρόλους: Αυτόν του του Αντενόιντ Χίνκελ, (αντί Αδόλφου Χίτλερ) μεγαλομανούς και παράφρονα δικτάτορα μια φανταστικής χώρας με το όνομα Τομανία, και ενός ταπεινού και ντροπαλού εβραίου κουρέα.

Η υπόθεση, η οποία αποδείχτηκε ότι δεν ήταν τελικά και τόσο φανταστική, έχει ως εξής: Κατά τη διάρκεια της πρώτης παγκόσμιας σύρραξης, ένας εβραίος κουρέας που πολεμά για την Τομανία, σώζει σε μια μάχη έναν πιλότο ονόματι Σουλτς. Ο ίδιος τραυματίζεται σοβαρά και μεταφέρεται σε νοσοκομείο βετεράνων, όπου παραμένει για πολλά χρόνια.

Εν τω μεταξύ ο Αντενόιντ Χίνκελ (αντί για Αδόλφος Χίτλερ) –ο οποίος μοιάζει καταπληκτικά με τον εβραίο κουρέα- έχει μετατραπεί σε έναν στυγνό δικτάτορα και η Τομανία σε ένα απολυταρχικό και αντισημιτικό έθνος.

Το σύμβολο του φασιστικού καθεστώτος είναι ο αγκυλωτός σταυρός, ενώ στο πλευρό του δικτάτορα Χίνκελ στέκονται ο υπουργός Προπαγάνδας Γκάρμπιτς (αντί για Γκέμπελς) και ο υπουργός Πολέμου Χέρινγκ (αντί για Γκέρινγκ).

Ο εβραίος κουρέας λόγω του τραυματισμού του υποφέρει από αμνησία και δεν θυμάται τα χρόνια του πολέμου. Κάποτε επιστρέφει, στο εβραϊκό γκέτο και ανοίγει το κουρείο του. Εκεί γνωρίζει την Χάνα, την νεαρή και όμορφη γειτόνισσά του και σιγά σιγά κερδίζει την καρδιά της.

Σύντομα όμως αντιλαμβάνεται τα αντισημιτικά αισθήματα που επικρατούν στην Τομανία και αντιδρά δυναμικά. Κάποια στιγμή μάλιστα κινδυνεύει να χάσει τη ζωή του αλλά επεμβαίνει αναπάντεχα ο Σουλτς, ο πιλότος τον οποίο είχε κάποτε σώσει και που τώρα κατέχει υψηλόβαθμη θέση στο δικτατορικό καθεστώς.

Χάρη στην απρόσμενη συνάντηση με τον άνθρωπο τη ζωή του οποίου είχε σώσει στον πόλεμο, ο εβραίος κουρέας ανακτά τη μνήμη του. Ο δικτάτορας Χίνκελ ελπίζοντας να δανειστεί από έναν εβραίο τραπεζίτη έναν πακτωλό χρημάτων, αποφασίζει να μαλακώσει τη στάση του απέναντι στους εβραίους της Τομανίας.

Χρειάζεται επειγόντως αυτό το δάνειο για να χρηματοδοτήσει την πολεμική του εκστρατεία κατά της γειτονικής ‘Οστερλιχ (Αυστρίας) την οποία επιδιώκει να προσαρτήσει. Απώτερος σκοπός του δικτάτορα Χίνκελ είναι να γίνει δικτάτορας όλου του κόσμου.

Όταν, όμως, ο εβραίος τραπεζίτης αρνείται να τον ικανοποιήσει, εκείνος εξοργίζεται και εξαπολύει ανθρωποκυνηγητό κατά των Εβραίων της Τομανίας.

Ο Σουλτς δεν διστάζει να εκφράσει την αντίθεσή του, κατηγορείται, όμως, αμέσως για προδοσία και καταλήγει σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης. Καταφέρνει όμως να δραπετεύσει και καταφεύγει στο γκέτο όπου μαζί με τον εβραίο κουρέα, την Χάνα και τους γείτονές τους αναζητούν τρόπους για να απαλλαγούν από τον στυγνό δικτάτορα.

Ο Σουλτς προτείνει να αποπειραθούν να τον δολοφονήσουν. Ο κουρέας το σκέφτεται ενώ η Χάνα διστάζει και διαφωνεί. Την ίδια ώρα τα τάγματα ασφαλείας του Χίνκελ αναζητούν τον Σουλτς και τελικά τον συλλαμβάνουν μαζί με τον κουρέα και τους στέλνουν πίσω, στο στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Παρά τις αρχικές αντιπαραθέσεις, ο Χίνκελ συνεργάζεται τελικά για την κατάληψη της Όστερλιχ, όπου έχουν καταφύγει για να σωθούν όλοι οι Εβραίοι της Τομανίας. με τον δικτάτορα της Βακτηρίας (Ιταλίας) Μπεντσίνο Ναπολίνι – ο οποίος αποτελεί φυσικά παρωδία του Μουσολίνι.

Ο Σουλτς και ο εβραίος κουρέας δραπετεύουν από το στρατόπεδο όπου κρατούνταν φορώντας στρατιωτικές στολές και λόγω της εξαιρετικής ομοιότητάς του με τον Χίνκελ, οι φρουροί που τους ελέγχουν στα σύνορα της Τομανίας με την Όστερλιχ, θεωρούν πως έχουν απέναντί τους τον δικτάτορά τους.

Συγχρόνως, ο πραγματικός Χίνκελ, ο οποίος είχε πάει να κυνηγήσει, φορώντας ρούχα πολιτικά, συλλαμβάνεται από τους ίδιους τους άνδρες του οι οποίοι νομίζουν πως είναι ο φυγάς εβραίος κουρέας.

Έχοντας φτάσει στην πρωτεύουσα της Όστερλιχ ως κατακτητής – δικτάτορας και εχθρός της ελευθερίας, ο ταπεινός εβραίος κουρέας θα στείλει σε ολόκληρο τον κόσμο ένα μοναδικό μήνυμα υπέρ της ανθρωπιάς, της αλληλεγγύης, της ισότητας και της παγκόσμιας ειρήνης.

Στο φινάλε της ταινίας, μέσα σε έξι ανεπανάληπτα λεπτά, με τον περίφημο μονόλογό του ο ψευδοδικτάτορας αποκαλύπτει στον κόσμο μια εναλλακτική επιλογή στον ναζισμό και τον φασισμό δηλώνοντας, μεταξύ άλλων τα εξής:

«Λυπάμαι, αλλά δεν θέλω να γίνω αυτοκράτορας. Δεν είναι δική μου υπόθεση. Δεν θέλω ούτε να βασιλεύσω, ούτε να κατακτήσω κανέναν. Θα ήθελα να βοηθήσω όλο τον κόσμο, αν μπορούσα (…) Η πλεονεξία δηλητηρίασε τις ψυχές των ανθρώπων, ανύψωσε τα φράγματα του μίσους, μας καταδίκασε στη δυστυχία και στη σφαγή.(…) Σκεφτόμαστε πολύ και αισθανόμαστε ελάχιστα. Περισσότερο και από τις μηχανές, χρειαζόμαστε την ανθρωπιά. Πιο πολύ από την επιδεξιότητα, χρειαζόμαστε την καλοσύνη και την ευγένεια (…) Το μίσος των ανθρώπων θα περάσει, και οι δικτάτορες πεθαίνουν! Και η δύναμη που αφαίρεσαν από τον λαό θα επιστρέψει σε αυτόν ξανά (…) Μην υπακούτε στους αγροίκους, που σας περιφρονούν και σας σκλαβώνουν, που σας καταδυναστεύουν τις ζωές. Ανθρώπους που σας λένε τι να κάνετε, τι να σκεφτείτε και τι να νιώσετε! Που σας μεταμορφώνουν σε κοπάδι, σε κρέας για τα κανόνια. Μην υποχωρείτε μπροστά σε αυτά τα εκφυλισμένα όντα, στους εγκέφαλους και τις καρδιές των μηχανών! Δεν είστε μηχανές, ούτε κοπάδι, είστε άνθρωποι! Φέρτε την αγάπη της ανθρωπότητας μέσα στις καρδιές σας, σταματήστε το μίσος! Μόνο όσοι στερήθηκαν την αγάπη μισούν! Ας αγωνιστούμε για έναν κόσμο δικαίου, όπου η επιστήμη και η πρόοδος θα φέρουν ευτυχία σε όλους! Στρατιώτες! Στο όνομα της δημοκρατίας, ας ενωθούμε!».

Μετά την αμερικανική πρεμιέρα της ταινίας ο Χίτλερ απαγόρευσε την προβολή της στη Γερμανία και τα εδάφη που κατείχε ενώ το παράδειγμά του ακολούθησαν και ο Μουσολίνι και ο Φράνκο. Ωστόσο ο Φύρερ φέρεται να παρέλαβε μυστικά ένα αντίγραφό της από την Πορτογαλία. Αργότερα, στην αυτοβιογραφία του, ο Τσάπλιν ανέφερε πως «θα έδινα τα πάντα για να μάθω τι σκέφτηκε για την ταινία». Παραδέχτηκε, ωστόσο, πως ίσως να μην γύριζε ποτέ τον «Μεγάλο Δικτάτορα» εάν γνώριζε την έκταση που επρόκειτο να πάρει η ναζιστική θηριωδία στα στρατόπεδα συγκέντρωσης,

Ο Μεγάλος Δικτάτορας» συμβολίζει και ενσωματώνει το «πριν» της αθωότητας μας στην μετέπειτα επί γης κόλαση που το μίσος, η αρχομανία, η οικονομία και οι συμπτώσεις επέβαλλαν. Και γι’ αυτό και μόνο η ιστορική του σημασία είναι μοναδική.

Με αγάπη εύα



Βαθμολόγησε την ΗΧΩ:


Συνολική βαθμολογία:

4.5
4.5 rating
4.5 από 5 αστέρια (βασισμένο σε 785 αξιολογήσεις)
Τέλειο80%
Πολύ καλό9%
Μέτριο2%
Φτωχό1%
Κακό8%

Terra Greca - Μεταποίηση Αγροτικών Προϊόντων - Φλώρινα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Scroll Up