Το Ταμείο Συνοχής δίνει ώθηση στον Δήμο Πρεσπών για την ορθολογική διαχείριση βιοαποβλήτων

Κοινοποιώντας δείχνεις το ενδιαφέρον σου...

Του Γεωργούλα Σταύρου

Η προστασία του περιβάλλοντος και η ανάπτυξη περιβαλλοντικής πολιτικής από το σύνολο των κρατών – μελών αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες προτεραιότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενδεικτικά, σύμφωνα με την  Οδηγία 1999/31/ΕΚ για την Υγειονομική Ταφή Αποβλήτων, τα κράτη-μέλη ήταν υποχρεωμένα να μειώσουν την ποσότητα των βιο-αποικοδομήσιμων απορριμμάτων στο 35% των ποσοτήτων που οδηγήθηκαν σε χώρους ταφής, έως το έτος 2016.

Ένας από τους παράγοντες περιβαλλοντικής επιβάρυνσης αποτελεί και η ακατάλληλη διαχείριση των αστικών οργανικών αποβλήτων, καθώς προκαλεί ρύπανση του αέρα, του νερού και του εδάφους, συμβάλλοντας στην κλιματική αλλαγή και επηρεάζοντας τη λειτουργία των οικοσυστημάτων και ιδιαίτερα την υγεία των ανθρώπων.

Η ορθολογική διαχείριση των συγκεκριμένων αποβλήτων αποσκοπεί στη μείωση των ποσοτήτων που καταλήγουν στους χώρους υγειονομικής ταφής, την πρόσληψη πολύ μεγαλύτερων ποσοτήτων ενέργειας από αυτά, τη μεγάλης κλίμακας λιπασματοποίηση καθώς και την ποσοτική και ποιοτική βελτίωση της διαδικασίας της ανακύκλωσης.

Στα πλαίσια αυτά, ο Δήμος Πρεσπών, μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος “Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη” της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής, προχωρά στην προμήθεια ειδικών κάδων βιοαποβλήτων και απορριμματοφόρου οχήματος 4Χ4 με συμπιεστή απορριμμάτων, καθώς και σε δράσεις δημοσιότητας για την προώθηση των συστημάτων συλλογής βιοαποβλήτων με στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των πολιτών για τη συμμετοχή τους στην ορθή εφαρμογή τους.

Για τη σημασία της διαχείρισης των βιοαποβλήτων και τις λεπτομέρειες της συγκεκριμένης δράσης μίλησε στην εφημερίδα “ηχώ” Φλώρινας ο Γενικός Γραμματέας του Δήμου Πρεσπών, κ. Μιχάλης Πετράκος:

– Ποια ήταν μέχρι σήμερα η κατάσταση στον Δήμο Πρεσπών σε επίπεδο διαχείρισης απορριμμάτων και τι αλλάζει με το πρόγραμμα διαχείρισης βιοαποβλήτων;

Ο Δήμος Πρεσπών είναι από τους πλέον απομακρυσμένους και αραιοκατοικημένους δήμους της χώρας, στοιχείο που καθιστούσε τη διαχείριση των απορριμμάτων ιδιαίτερα προβληματική. Η κατάσταση σήμερα έχει βελτιωθεί πολύ. Μέχρι σήμερα υπήρχε ένα επίπεδο ανακύκλωσης, κυρίως χαρτιού και σε έναν βαθμό και γυαλιού. Στα οργανικά απόβλητα δεν υπήρχε κάτι, ούτε και υπήρχε σχεδιασμός.

Αυτήν την περίοδο η χώρα προσπαθεί να εξελίξει το σύστημα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Μια μεγάλη αλλαγή εντοπίζεται στην προσπάθεια ξεχωριστής διαχείρισης των οργανικών αποβλήτων, των βιοαποβλήτων. Το χειρότερο που μπορεί να κάνει κανείς είναι να τα αφήσει μαζί με τα υπόλοιπα απορρίμματα και να τα θάψει σε ένα ΧΥΤΑ (χώρος υγειονομικής ταφής απορριμμάτων) ή, ακόμα χειρότερα, όπως δυστυχώς συμβαίνει σε πολλές περιοχές της χώρας, να τα πετάξει σε κάποια χωματερή.

Στη Δυτική Μακεδονία, ευτυχώς, σε σχέση με τη διαχείριση απορριμμάτων είμαστε σχετικά πρωτοπόροι. Το άλλο κομμάτι, που έχει να κάνει με τη διαλογή στην πηγή ανακυκλώσιμων απορριμμάτων, η Δυτ. Μακεδονία, σε αντίθεση με την υπόλοιπη χώρα που χρησιμοποιεί μπλε κάδους, το εφαρμόζει ήδη. Στην υπόλοιπη χώρα γίνεται διαχωρισμός των τεσσάρων κάδων ανακυκλώσεων και των βιοαποβλήτων.

Εμείς αυτό που έχουμε να κάνουμε για να είμαστε σύννομοι είναι να ξεχωρίσουμε τα βιοαπόβλητα, που είναι εξαιρετικά σημαντικό από μόνο του, γιατί το 40-45% του κλάσματος των απορριμμάτων είναι οργανικά απόβλητα, τα οποία αν τα εκτρέψει κάποιος σημαίνει ότι μπορεί να γλυτώσει τόσο το περιβαλλοντικό κόστος της ταφής όσο και το οικονομικό κόστος, το οποίο στη Δυτ. Μακεδονία (όπου η διαχείριση γίνεται ορθά) γίνεται και ακριβά, έχει ένα σοβαρό κόστος για τον δημότη. Σε αυτό το πλαίσιο, λοιπόν, ο Δήμος Πρεσπών και άλλοι δήμοι της περιφέρειας έκαναν έναν σχεδιασμό, ένα τοπικό σχέδιο για τη διαχείριση απορριμμάτων σε επίπεδο δήμου και συνολικά ένα αντίστοιχο περιφερειακό σχέδιο σε επίπεδο περιφέρειας.

Αυτά τα δυο σχέδια συνδέονται κατά κάποιον τρόπο ώστε να μην έρχονται σε αντίθεση μεταξύ τους, υπάρχει μια διαδικασία συναρμογής. Το σχέδιο αυτό το προετοιμάζει κάθε δήμος μόνος του, σε συνεργασία με τη ΔΙΑΔΥΜΑ (Διαχείριση Απορριμμάτων Δυτικής Μακεδονίας). Σε αυτό το πλαίσιο υπάρχει μια κατεύθυνση να εκτρέψουμε από την ταφή τα οργανικά απόβλητα. Ο ένας τρόπος να γίνει αυτό είναι η οικιακή κομποστοποίηση, όπου εκτρέπεις τα οργανικά απόβλητα χωρίς να τα συλλέγει το απορριμματοφόρο.

Ο Δήμος Πρεσπών είχε υλοποιήσει και στο παρελθόν αντίστοιχη δράση και έχει εμπειρία σχετική. Είχε προβεί δηλαδή στην προμήθεια και διανομή οικιακών κάδων κομποστοποίησης, οι οποίοι έχουν χρησιμοποιηθεί και οι πολίτες συνεχίζουν να τους αξιοποιούν. Έχουν μοιραστεί συνολικά περίπου 300 κάδοι, ένας μεγάλος αριθμός σε σχέση με τον πληθυσμό του Δήμου Πρεσπών (1500 περίπου κάτοικοι).

Επίσης, ο Δήμος Πρεσπών είναι ένας αγροτικός δήμος, που σημαίνει ότι ένα μεγάλο κομμάτι του οργανικού κλάσματος εκτρέπεται ούτως ή άλλως (οι άνθρωποι το δίνουν στα οικόσιτα ζώα τους για παράδειγμα). Σε σχέση λοιπόν με τη διαχείριση των οργανικών αποβλήτων στην πηγή, είναι σε πολύ καλή κατάσταση. Αυτό που προσπαθούμε να στήσουμε τώρα -και είναι δύσκολο ακριβώς γιατί ο Δήμος Πρεσπών είναι μικρός πληθυσμιακά και είναι και αραιοκατοικημένος- είναι να ενισχύσουμε τη διαχείριση που κάνουν οι δημότες στο σπίτι τους μέσω των δράσεων ευαισθητοποίησης. Αν δεν μπορούν να το κάνουν αυτό (επειδή για παράδειγμα δεν μπορούν να κομποστοποιηθούν όλα, πρέπει να είναι ωμά, να μην υπάρχουν ζωικά λίπη, κόκαλα, βούτυρα κτλ) ή λόγω της παρουσίας καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος (ταβέρνες, ξενοδοχειακές μονάδες κ.α. που έχουν και μεγάλες ποσότητες), τότε ένα κλάσμα των απορριμμάτων δεν μπορεί να πάει στον οικιακό κομποστοποιητή. Εκεί λοιπόν θα χρησιμοποιηθεί ένα σύστημα καφέ κάδων -που σε λίγο καιρό θα εμφανιστούν στις πόλεις της Δυτικής Μακεδονίας- και αντίστοιχα απορριμματοφόρα που θα τους εξυπηρετούν.

Αυτά τα οργανικά απόβλητα μεταφέρονται για διαχείριση στη μονάδα που υπάρχει στην Πτολεμαΐδα, με τη διαφορά ότι θα κοστίζουν στους Δήμους πολύ λιγότερο  απ’ ότι κοστίζουν τα σύμμεικτα. Είναι κρίσιμο σε αυτήν την υπόθεση η λειτουργία αυτή να αποδώσει σε χρήματα με την έννοια της εξοικονόμησης. Εάν ας πούμε σήμερα ο Δήμος Πρεσπών μπορεί να σχεδιάσει μια εκστρατεία ώστε να εκτρέψει 100 τόνους οργανικά, αυτό μπορεί να σημαίνει μια οικονομία της τάξεως των 15.000 ευρώ τον χρόνο. Αυτός είναι και ο τρόπος με τον οποίο επιλέγεται να “πιεστούν” οι Δήμοι. Αυτή η εξοικονόμηση στο κόστος επεξεργασίας. Φυσικά, πέρα από το οικονομικό όφελος, υπάρχει και το περιβαλλοντικό της σωστής διαχείρισης.

  • Τι ακριβώς περιλαμβάνει το πρόγραμμα για τον Δήμο Πρεσπών;

Ο Δήμος Πρεσπών, πέρα από τους κάδους, θα προμηθευτεί ένα απορριμματοφόρο. Να τονίσουμε ότι απορριμματοφόρα θα αποκτήσουν όλοι οι δήμοι που ανταποκρίθηκαν στη σχετική πρόσκληση της Διαχειριστικής Αρχής και υπέβαλλαν προτάσεις. Απλά ο Δήμος Πρεσπών και ο Δήμος Νεστορίου έχουν υποβάλει προτάσεις να έχουν απορριμματοφόρο 4Χ4, επειδή είναι ορεινοί και απομακρυσμένοι δήμοι.

Το πρόγραμμα θα αρχίσει να υλοποιείται μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2021 με στόχο να έχει ολοκληρωθεί το πολύ μέσα στο πρώτο εξάμηνο του νέου έτους. Η διαδικασία καταρχάς θα είναι πιλοτική. Το σίγουρο είναι ότι το 6μηνο των υψηλών θερμοκρασιών το απορριμματοφόρο θα συλλέγει τα απορρίμματα τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, αλλιώς είναι πολύ πιθανόν να υπάρξει πρόβλημα με οσμές, το οποίο είναι πρόβλημα και επί της ουσίας αλλά και κάτι που μπορεί να βυθίσει την προσπάθεια, γιατί θα αντιδράσουν οι κάτοικοι. Για εμάς είναι πολύ σημαντική η αποδοχή από τους κατοίκους, οπότε είναι σημαντικό να μην υπάρξουν προβλήματα. Γι’ αυτόν τον λόγο το συγκεκριμένο πρόγραμμα περιλαμβάνει και τις σχετικές δράσεις δημοσιότητας.

Καταρχάς οι καφέ κάδοι θα τοποθετηθούν στα χωριά που φιλοξενούν επιχειρήσεις – επαγγελματίες που σχετίζονται με τα οργανικά απόβλητα. Σε μικρά χωριά που δεν υπάρχουν αυτές οι μονάδες θα ενθαρρύνουμε κυρίως την οικιακή  κομποστοποίηση. Θέλουμε να γίνει σωστός προγραμματισμός έτσι ώστε το σύστημα να είναι αποδοτικό και να μπορούμε να το διαχειριστούμε ως δήμος. Είναι σημαντικό να σκεφτούμε και την οικονομική βιωσιμότητα του προγράμματος.

Πάντως υπάρχει κάτι πολύ σημαντικό που πρέπει να αναφέρουμε. Έχουμε πραγματοποιήσει έρευνα γνώμης σε όλα τα νοικοκυριά του δήμου Πρεσπών και συλλέξαμε δεδομένα απογραφικής έρευνας. Στην ουσία ζητήσαμε τη γνώμη των ανθρώπων και αναζητήσαμε τα επίπεδα γνώσεων που έχουν οι ίδιοι για την κομποστοποίηση. Σε αντίθεση με όλα τα δεδομένα που υπάρχουν για τους ανθρώπους αγροτικών περιοχών και δη απομακρυσμένων, οι άνθρωποι της Πρέσπας είναι ευαισθητοποιημένοι σε σχέση με τη διαχείριση απορριμμάτων συνολικά και σε σχέση με την ανακύκλωση, γνωρίζουν για τη σωστή διαχείριση οργανικών αποβλήτων και είναι διατεθειμένοι, σε ποσοστό της τάξεως του 50% όσων συμμετείχαν στην έρευνα, να συμμετέχουν με κάδους οικιακής κομποστοποίησης. Είναι πράγματι πολύ εντυπωσιακό το γεγονός, γιατί δεν συμβαίνει σε αντίστοιχες περιοχές. Από την εμπειρία που υπάρχει τα ποσοστά στις αγροτικές περιοχές είναι της τάξεως του 5%! Στην Πρέσπα έχουμε ένα ποσοστό το οποίο κινείται στα επίπεδα των πόλεων. Είναι γενικευμένη μια διάθεση των ανθρώπων να συμμετέχουν στη βελτίωση και την εξέλιξη των συστημάτων διαχείρισης απορριμμάτων του Δήμου μας.

  • Υπάρχει δηλαδή μεγάλο ποσοστό ευαισθητοποίησης και άρα αναμένετε καλά αποτελέσματα…

Έχουμε καλά αποτελέσματα! Και έχουμε και την ευθύνη να ανταποκριθεί και ο Δήμος. Γιατί τα προβλήματα στη διαχείριση των απορριμμάτων είναι ένα “πινγκ-πονγκ” ανάμεσα στον Δήμο και τους πολίτες. Οπότε και με τις δράσεις δημοσιότητας προσπαθούμε να κάνουμε μια αρχή.

  • Τι ακριβώς περιλαμβάνουν οι δράσεις δημοσιότητας;

Οι δράσεις περιλαμβάνουν την παραγωγή και προώθηση σχετικού υλικού, όπως φυλλάδια και αφίσες, τα οποία θα φροντίσουμε να μοιραστούν σπίτι-σπίτι, οπότε θα γίνει και μια σχετική κουβέντα πάνω σε όλα αυτά. Θα προωθηθούν και σχετικά σποτ που θα μεταδοθούν από τα ΜΜΕ της περιοχής, καταχωρίσεις και άλλα, ένα σχέδιο δηλαδή ενημέρωσης και δημιουργίας ενός κλίματος ώστε να πειστούν οι πολίτες ότι γίνεται μια καινούρια αρχή, στην οποία μπορούν να συμμετέχουν ως φύλακες τους περιβάλλοντος, ότι έχουν ευθύνη γι’ αυτό. Εμείς θα τους πούμε πώς μπορούν να κινηθούν για να κάνουν την κατάσταση καλύτερη.

Τώρα μπαίνουμε ως Δήμος σε διαδικασία να φτιάξουμε και ένα σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία, ένα μοντέλο στο οποίο όλες οι παραγωγικές δραστηριότητες (τόσο του πρωτογενούς τομέα, που είναι ο μεγαλύτερος σε εμάς, αλλά και του δευτερογενούς και των υπηρεσιών) να περάσουν από τη λογική της κατανάλωσης φυσικών πόρων και της παραγωγής αποβλήτων στη λογική της αντιμετώπισης των αποβλήτων ως αξιοποιήσιμων ροών για την παραγωγική διαδικασία. Ένας μετασχηματισμός που αφορά την οικονομία και όλες τις παραγωγικές διαδικασίες αλλά έχει μέσα και κοινωνικές παραμέτρους. Ένα πολύ ενδιαφέρον ζήτημα το οποίο αποτελεί και ευρωπαϊκή στρατηγική. Πέρα δηλαδή από τη λογική της μείωσης των απορριμμάτων, να αλλάξει και το μοντέλο της παραγωγής – κατανάλωσης από ευθύγραμμο σε κυκλικό.

  • Πως αξιολογείτε τη συμβολή του Ταμείου Συνοχής στην υλοποίηση της συγκεκριμένης δράσης;

Είναι πολύ σημαντική η συμβολή των συγκεκριμένων χρηματοδοτικών προγραμμάτων. Αυτό είναι το πιο “βαρύ” εργαλείο που διαθέτουμε ως Δήμος. Υπάρχουν και άλλα εργαλεία, πιο “ελαφριά”, με λιγότερα χρήματα και πιο συγκεκριμένες δράσεις. Παρ΄ όλα αυτά, μόνο το Ταμείο Συνοχής μπορεί να παρέχει χρηματοδότηση για να γίνει το βήμα… το άλμα μάλλον αυτό που χρειάζεται να κάνει και ο Δήμος Πρεσπών και οι υπόλοιποι δήμοι, για να πετύχουν την ορθή διαχείριση των βιοαποβλήτων. Δεν υπάρχει άλλο πρόγραμμα για παράδειγμα το οποίο να μπορεί να χρηματοδοτήσει το κόστος ενός απορριμματοφόρου. Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για Δήμους με περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες αλλά και τα χαρακτηριστικά του Δήμου Πρεσπών, που είναι  όπως ανέφερα από τους πλέον απομακρυσμένους και αραιοκατοικημένους Δήμους της χώρας.

EURACTIV_ESPA


Βαθμολόγησε την ΗΧΩ:


Συνολική βαθμολογία:

4.5
4.5 rating
4.5 από 5 αστέρια (βασισμένο σε 838 αξιολογήσεις)
Τέλειο80%
Πολύ καλό9%
Μέτριο2%
Φτωχό1%
Κακό8%

Terra Greca - Μεταποίηση Αγροτικών Προϊόντων - Φλώρινα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Scroll Up